Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yılbaşından itibaren vergi mükelleflerine ait ticari araçlar için hayata geçirilecek olan Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi (UTTS) ile birlikte, 8 milyon aracın toplamda 713 milyar liralık akaryakıt tüketiminin dijital ortamda takip edileceğini duyurdu. Yeni sistemin uygulanması kapsamında, araç yakıt masraflarının mali kayıtlara işlenebilmesi için akaryakıt istasyonlarında taşıt tanıma sisteminin kurulması zorunlu hale getirildi. Bu düzenlemenin 31 Aralık 2024 itibarıyla devreye girmesi bekleniyor.
Sistem ve Hedefler
Koyuncu Akaryakıt Genel Müdürü M. Osman Erkal, bu sistemin amacı ve işleyişi hakkında önemli bilgiler paylaştı. Erkal, bazı ticari işletmelerin kendi tanklarında depoladıkları akaryakıtı kullanarak maliye tarafından takibinde zorluklar yaşandığını belirtti ve bu sistemin bu sorunları gidermeyi amaçladığını vurguladı. “Ticari araçlara entegre edilen ve akaryakıt istasyonlarında kurulacak olan sistem sayesinde, tüm plaka bilgileri, yakıt miktarı ve yakıtın alındığı yer gibi veriler gelir idaresine elektronik ortamda aktarılacak. Bu sistem üzerinden aktarılan veriler dışında kalan akaryakıt alımları gider olarak kabul edilmeyecek,” dedi.
Takvim ve Hazırlıklar
Erkal, UTTS için belirlenen son tarihin 1 Ocak 2025 olduğunu ifade etti. Ancak, bu sürecin yeterli olmadığına dikkat çekerek, “Sistemin işleyebilmesi için tüm akaryakıt istasyonlarına gerekli makine, tesis ve ekipmanın kurulması gerekiyor, fakat bu süreç için yeterli zaman kalmadı. Sürecin ertelenmeyeceği açıklandı ancak tüm Türkiye’deki istasyonlara bu sistemin bu kadar kısa bir sürede kurulması mümkün görünmüyor. Görüşümüz, sürecin erteleneceği yönünde. Biz de Koyuncu Grup olarak hazırlıklarımıza başlamış durumdayız,” şeklinde konuştu.
Sürecin Yönetimi ve Önemi
Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi’nin, vergi kayıplarının önlenmesi açısından büyük bir adım olduğunu vurgulayan Erkal, sistemin düzgün bir şekilde çalışabilmesi için sürecin iyi yönetilmesinin kritik olduğunu belirtti. “Verilen emeklerin boşa gitmemesi için sürecin dikkatlice yönetilmesi gerekiyor. UTTS için ilk olarak istasyonlardaki bir motorin ve bir benzin pompasının bu sisteme entegre edilmesi şart. Ancak yalnızca bir pompanın sisteme dahil edilmesi, aynı anda gelen ikinci bir müşteri için zaman kaybı yaratacaktır. Zamanla tüm pompalara bu cihazların takılması gerekecek,” dedi.
Mali Yük ve Adalet
Erkal, sistem için akaryakıt istasyonlarında kullanılacak cihazların istasyon sahipleri açısından büyük bir mali yük getireceğini de sözlerine ekledi. “Bir istasyonda 4 pompaya bu cihazın takıldığını varsayarsak, toplam maliyet yaklaşık 1 milyon TL olacak. Ayrıca, bu sistem için yıllık olarak 50 bin TL haberleşme bedeli talep edilecek. Bu durum, istasyon sahipleri için ciddi bir finansal yük teşkil ediyor. Vergi kaybını önlemek amacıyla atılan bu adımda tüm yükün sadece istasyon sahiplerine yüklenmesini doğru bulmuyoruz. Akaryakıt satışındaki kâr payından bizimle birlikte pay alan ve hatta daha fazla kazanan akaryakıt dağıtım şirketlerinin de bu cihazların maliyetine ve sorumluluğuna ortak olmaları gerektiğini düşünüyoruz. Böylece akaryakıt istasyonlarının yükü kısmi olarak hafiflemiş olacak,” şeklinde konuştu.
Erkal, konuyla ilgili yetkililerle görüşmelerinin sürdüğünü belirterek, “İlk etapta zor bir süreç yaşanacak ancak inancımız tam; eğer sistem adil bir şekilde yapılandırılırsa, vergi kayıplarının önlenmesinde faydalı olacaktır,” diyerek sözlerini tamamladı.