Rekabet Kurulu ve Ticaret Bakanlığı’nın Fahiş Fiyat Artışlarına Yönelik Mücadelesi
Aynı dönemde, Rekabet Kurulu, toplamda 147 firmaya 4 milyar 848 milyon lira idari para cezası kesmiştir. Ticaret Bakanlığı da haksız fiyat artışlarına karşı kararlı bir şekilde denetimlerini sürdürüyor. Bakanlıktan yapılan açıklamada, vatandaşların temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için gerekli olan zorunlu mal ve hizmet sektörlerinde olası aşırı fiyat artışları ve stokçuluk faaliyetlerine karşı azami dikkat gösterildiği belirtildi.
Açıklamada, 81 ilde düzenli olarak gerçekleştirilen denetimlerin sonuçlarına dikkat çekilirken, fahiş fiyat artışları tespit edilen ürünlerin Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu tarafından değerlendirildiği, bu değerlendirmeler doğrultusunda ise 100 bin lira ile 1 milyon lira arasında değişen idari para cezalarının uygulandığı ifade edildi.
“Mücadelemiz sürecek”
Bakanlığın iç ticaret birimleri tarafından geçen yıl 170 bin 207 işletmenin denetlendiği belirtilirken, bu denetimlerde 48 bin 628 gerçek ve tüzel kişiye yaklaşık 1,5 milyar lira idari para cezası uygulandığı vurgulandı. 2023 yılında Rekabet Kurulu da 166 firmaya yönelik yaptığı soruşturmalarda toplamda 2,7 milyar lira idari para cezası kesmişti. Bu yılın dokuz ayında gerçekleştirilen denetimler sonucunda, iç ticaret birimleri 340 bin 485 işletmeyi denetleyerek, bunlardan 153 bin 63’üne 1 milyar 331 milyon lira idari para cezası uygulamıştır. Rekabet Kurulu da yılın dokuz ayında 147 firmaya 4 milyar 848 milyon lira idari para cezası vermiştir.
Böylelikle yılın ilk dokuz ayında, fahiş fiyat artıran ve rekabeti bozan işletmelere toplamda 6 milyar 179 milyon TL ceza kesilmiştir. Bakanlık açıklamasında, son dönemde özellikle marketlerde yapılan fiyatlandırmalara ilişkin kamuoyundan gelen şikayetler doğrultusunda denetimlerin artırıldığına dikkat çekilmiştir. Bu denetimler, halkın temel ihtiyaçlarını karşılayan bu işletmelerde haksız fiyat artışlarının meydana geldiğine dair tespitlerin yapıldığını ortaya koymuştur.
Bakanlığın, bu durumu engellemek amacıyla denetimlerini yoğunlaştırdığı kaydedilirken, açıklamada şu ifadelere yer verilmiştir: “Bakanlığımız, piyasadaki fiyat dengesini korumak ve vatandaşlarımızın mağduriyetini önlemek amacıyla temel tüketim ürünlerinde yapılan her türlü fiyat artışını titizlikle incelemektedir. Bu kapsamda, Ticaret il müdürlükleri denetim ekipleri, özellikle halkın vazgeçilmez ihtiyaçlarının satıldığı marketlerde kontrollerini artırmış bulunmaktadır. Hem vatandaşlarımızın hem de iyi niyetli işletmelerin haklarını korumak adına, piyasada adil ve şeffaf bir ticaret düzeni sağlamak için kararlılıkla mücadelemizi sürdüreceğiz.”
“Asıl Kayıt Dışılık Pazarlar da Dönüyor”
Ticaret Bakanlığı’nın marketlere yönelik denetim ve ceza uygulamalarını yorumlayan TOBB Perakende Meclis Başkanı Alp Önder Özpamukçu, temel ürünlerin denetlenmesinin son derece önemli olduğunu vurgulamıştır. Özpamukçu, “Bu konuda marketler de denetimlere yardımcı oluyor. Şu anda özel bir durum yok, bu denetimler rutin devam eden uygulamaların bir parçasıdır.” dedi.
Burada asıl dikkat edilmesi gereken noktanın, denetlenemeyen ve kayıt dışılığın hüküm sürdüğü pazarlar olduğunu dile getiren Özpamukçu, “Çünkü marketlerin denetlenebilir olması zaten başlı başına bir avantaj. Denetleme için veriye ihtiyaç bulunmaktadır. O veri nereden alınır? Marketlerden. Kayıt dışılığın döndüğü yerler ise açık pazarlar. Yani kayıt dışılığın önlenmesine yönelik güzel tedbirlerin alınmasını hep beraber bekliyoruz.” şeklinde konuştu.
Kesilen son cezalarla ilgili suiistimal olup olmadığına dair bir soru üzerine Özpamukçu, “Denetim yapılıyor, fiyatlara göre cezalar kesiliyor. Temelde o ürünlerde bir promosyon yapılmış olabiliyor. Promosyon giriş çıkışlarında fiyat farkı yansımış olabiliyor.” dedi. Özpamukçu, bu durumu “marketlere ceza yağdı” şeklinde yansıtmanın doğru olmayacağını da savundu.