Özlem SARSIN
İMEAK Deniz Ticaret Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Öztürk, günümüzde dış ticaretin neredeyse durma noktasına geldiğini belirterek, ihracatçıların yaşadığı zorlukların yanında taşıyıcıların da benzer sıkıntılar içinde olduğunu vurguladı. Sektörde hizmet veren firmaların yük bulmakta zorlandıklarını ifade eden Öztürk, “Artık yük bulamıyoruz. Mail bile gelmiyor; eskiden haftada 2-3 gemi seferi yaparken, şu an ayda sadece 2-3 gemi seferi gerçekleştirebiliyoruz. Durum oldukça kötü. İhracatçılar mal satamadığı sürece, bir taşıyıcı olarak benim de yük taşıyabilmem mümkün değil. İhracatımızın ana temelinin yüzde 85’inin ithalattan kaynaklandığını düşündüğümüzde, dış ticaretin neredeyse durma noktasına geldiği aşikar,” dedi.
“Trump 2.0 Dönemi Bekleniyor”
ABD seçimlerinin ardından küresel ekonominin Trump 2.0 dönemine hazırlandığını ifade eden Öztürk, bu dönemde gümrük tarifelerinin artırılmasının beklendiğini, bunun da korumacılığın ve bölgeselleşmenin daha fazla öne çıkmasına neden olacağını dile getirdi. “Ancak, Çinli elektrikli otomobil üreticileri Macaristan’dan Türkiye’ye kadar pek çok ülkede yatırıma hazırlanıyor. Bu korumacı ekonomik politikaların ne ölçüde başarılı olacağı ise tartışma konusu. Olası gümrük tarife artışı öncesinde, Çin’den mal alımı ve Noel siparişlerinin etkisiyle küresel ticaret ve deniz ticaretinde bir miktar canlılık söz konusu. Kuru yük navlunları ve gemi kiralama ücretleri için gösterge olan Baltık Kuru Yük Endeksi yaklaşık 1,500 puan civarında seyrederken, Şanghay-Cenova hattında konteyner navlunları 4,500 dolar seviyesinde bulunuyor,” diye ekledi.
“Emisyon Vergilerine Hazır Mıyız?”
Denizcilik sektörünün 2025 yılında jeopolitik riskler, karbon emisyonlarının azaltılması, dijitalleşme ve otomasyon, küresel ticaret akışları ve talep değişimleri, taşıma maliyetleri, konsolidasyonlar, tedarik zincirinin sağlamlığı ve elektronik ticaretin artışı gibi konulardaki gelişmelerle yoluna devam edeceğini değerlendiren Öztürk, “Emisyonların azaltılması ve dijitalleşme, 2025-2030 döneminde üzerinde en fazla duracağımız konular olacak. Bu nedenle hazırlıklı olmamız gerekiyor,” ifadelerini kullandı.
Türkiye limanlarında yılın ilk on ayında elleçlenen yük miktarının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,3 artarak 441 milyon 908 bin ton olduğunu belirten Öztürk, “Ekim ayında limanlarımızda elleçlenen konteyner miktarı yüzde 3,3 artış gösterdi. Ocak-Ekim döneminde ise artış oranı yüzde 7.7 oldu. On ayda limanlarda elleçlenen konteyner miktarı 11 milyon 295 bin TEU olarak gerçekleşti. Aliağa limanlarımızda 10 ayda elleçlenen konteyner sayısı 1 milyon 793 bin TEU’ya ulaştı. Bölgedeki Nemport Limanı bu ay 1 milyon TEU konteyner rakamını yakalamayı başardı. TCDD İzmir Alsancak Limanı’nda 229 bin TEU konteyner elleçlendi. İzmir Limanları’nda elleçlenen konteyner miktarı, ocak ayı gelmeden 2 milyon TEU’yu geçti. 2025’te İzmir Körfezi’nin rehabilitasyonu çalışmalarının başlayacağı müjdelenmişti. TCDD Liman İşletmesi de limanda çeşitli çalışmalara başlamıştı. Hem liman hem de körfez rehabilitasyonunun yapılması büyük önem taşıyor,” dedi.
Alsancak Limanı’na 6.5 Milyar Liralık Yatırım
Meclis toplantısında üyelere İzmir Alsancak Limanı’ndaki yatırım süreci ve tarife bedelleri hakkında yapılan bilgilendirmede, Alsancak Limanı’nda daha verimli hizmet sunulması için yatırım sürecine girildiği, önümüzdeki dönemi de kapsayacak olan yatırımların 6.5 milyar lirayı bulacağı ifade edildi. Limanın şu an satılmadığı ve satılıp satılmayacağının net olmadığı bir ortamda, Alsancak Limanı’nda alt ve üst yapı çalışmalarının devam ettiğinin altı çizildi. Rıhtımlarda iyileştirme, liman yaklaşım kanal taraması ve liman ile çevresi rehabilitasyon çalışmalarının sürdüğü belirtildi.