Çin’in Deneysel Nükleer Füzyon Reaktörü: Huanliu-3
Çin devlet televizyonu CCTV’nin haberine göre, Sıçuan eyaletinin merkezi Çıngdu şehrinde yer alan deneysel reaktör “Huanliu-3” (HL-3), Güneş’te gerçekleşen nükleer füzyon reaksiyonuna benzer bir süreci başlatmak için gerekli ısı değerlerine ulaşma yolunda önemli bir aşama kaydetti.
Araştırmacılar, reaktörün iyon ısı değerinin 117 milyon dereceye, elektron ısı değerinin ise 160 milyon dereceye ulaştığını bildirdi. Bu sıcaklıklar, nükleer füzyon süreçlerinin gerçekleşmesi için gereken kritik eşiği temsil ediyor.
HL-3 reaktörünün Baş Tasarımcısı Cong Vulu, “Gerçekleştirdiğimiz deneyle birlikte genel füzyon performansında büyük bir atılım sağladık ve çifte 100 milyon derece hedefine ulaştık. Bu, Çin’in füzyon araştırmalarının yanan plazma aşamasına geçtiğini gösteriyor,” açıklamasında bulundu.
Cong, HL-3 ile birlikte, ısıtma, kontrol ve teşhis sistemlerinin tamamen Çin’de geliştirildiği bir reaktör inşa ettiklerinin altını çizdi. Bu durum, ülkenin nükleer teknoloji alanındaki özgün gelişimini ve bağımsız araştırma kapasitesini ortaya koyuyor.
Nükleer Kaynaşım Halkası: Tokamak
Huanliu-3, “Tokamak” adı verilen nükleer kaynaşım halkası teknolojisini kullanarak, yüksek sıcaklıktaki plazmayı halka biçiminde bir manyetik alan içerisinde kontrol etmektedir. Bu süreçte hidrojen atomları, helyuma dönüşerek büyük miktarda enerji açığa çıkarıyor.
Cong ve ekibi, rekor ısı değerlerine ulaşabilmek için büyük mikrodalga jeneratörleri kullanarak elektronları ısıtıyor ve atom çekirdeklerinin ısısını artırmak amacıyla yüksek enerjili parçacık ışınlarından faydalanıyor. Bunun yanı sıra, plazma çekirdeğindeki enerjiyi hapsedecek yeni bir yöntem geliştirerek ısıtma derecelerini sınırlayan istikrarsızlıkların üstesinden gelindi.
Ayrıca, yüksek hassasiyetle kontrol ve teşhis araçları kullanarak, füzyon deneyleri için yeni küresel standartlar oluşturmayı başardılar.
Çin’in “Deneysel Gelişmiş Süper İletken Tokamak” (EAST) adını verdiği başka bir plazma reaktörü de mevcut. Anhui eyaletinin merkezi Hıfey’de bulunan EAST, daha uzun süreli plazma deneyleri için tasarlanmış bir yapı olarak öne çıkıyor.
HL-3’ün, deney ve araştırma aşamalarının yanı sıra, gerçek bir nükleer füzyon reaktörü geliştirilmesi amacıyla kullanılması hedefleniyor. Bu gelişmeler, Çin’in enerji üretiminde devrim yaratma potansiyelini ve nükleer füzyon araştırmalarındaki kararlılığını gözler önüne seriyor.