Bosna Hersek Dışişleri Bakanı’nın Açıklamaları
Bosna Hersek Dışişleri Bakanı Elmedin Konakovic, Almanya’nın Avrupa ve İklimden sorumlu Devlet Bakanı Anna Lührmann’ın Sırp Cumhuriyeti’nde istenmeyen kişi ilan edilmesiyle ilgili önemli bir basın toplantısı düzenledi. Konakovic, Bosna Hersek’te yaşanan olağanüstü durumu vurgulayarak, Lührmann’a yönelik alınan bu kararı “terörist eylem ve diplomatik skandal” olarak nitelendirdi. Ayrıca, Alman bakanın Viyana Sözleşmesi çerçevesinde tüm diplomatik haklara sahip olduğunu ifade etti.
Ülke İçindeki Durum Tehlikeli Boyutlara Ulaştı
Konakovic, Avrupa Birliği (AB) ülkelerine, Amerika Birleşik Devletleri’ne, İngiltere’ye ve EUFOR’a konuyla ilgili mektup göndereceğini belirterek, şunları söyledi: “Ülke içindeki durum artık tehlikeli boyuta ulaştı. Milorad Dodik, doğrudan Anna Lührmann’ın korkutulmasını ve Banja Luka’dan gönderilmesini talep etti. Dodik, bizzat Bakan Lührmann’ın sınır dışı edilmesini organize etti ve bu konuda Sırbistan’dan destek aldı. Yargının acilen harekete geçmesi gerekiyor. EUFOR, duruma müdahale etmek için acil olarak devreye girmelidir.”
Tutuklanma Talebi
Konakovic, Lührmann’ın ziyaretinden bir gün önce Sırbistan İçişleri Bakanı Ivica Dacic’in Banja Luka’da bulunduğunu hatırlatarak, “Diplomatlara yönelik tehdit suçu, Bosna Hersek yasalarına göre 6 ay ila 5 yıl hapis cezası öngörmektedir. EUFOR, tutuklama desteği sağlama yetkisine sahiptir. EUFOR’un tutuklama konusunda destek vermesi ciddi ve zorunlu bir görevdir.” dedi.
Sırbistan Dışişleri Bakanı’nın Eleştirileri
Sırbistan Dışişleri Bakanı Marko Djuric, Konakovic’in EUFOR’u göreve çağırmasını diplomatik açıdan problemli bulduğunu belirterek, “Konakovic, diyalog kurma ve uluslararası yükümlülükleri yerine getirme konusundaki başarısızlıklarını Sırbistan’a yükleme eğilimi gösteriyor.” şeklinde bir değerlendirmede bulundu.
Dodik’ten Destek Talebi
Milorad Dodik ise sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Bosna Hersek’te 1992-1995 yılları arasında yaşanan savaşı sona erdiren Dayton Barış Antlaşması konusunda Sırbistan ve Hırvatistan’dan destek talep edeceklerini, ayrıca Amerika, Rusya ve Fransa’dan da antlaşmanın hükümlerine sahip çıkmalarını ve korumalarını isteyeceklerini ifade etti. RS hükümeti, dün telefonla acil bir görüşme yaparak RS’yi ziyaret etmesi ve muhalefet parti liderleriyle bir araya gelmesi beklenen Lührmann’ın istenmeyen kişi ilan edildiğini bildirdi.
Bosna Hersek’teki Siyasi Gerginlik
Bosna Hersek Mahkemesi, ayrılıkçı söylemleriyle tanınan Dodik hakkında, “Yüksek Temsilcilik Ofisi (OHR) kararlarına saygı duymadığı” gerekçesiyle 1 yıl hapis ve 6 yıl siyasi yasak cezası vermişti. Mahkeme kararının hemen ardından RS Ulusal Meclisi (NSRS), devlet kurumları olan Bosna Hersek Yüksek Yargı ve Savcılık Konseyi (VSTV), Bosna Hersek Savcılığı, Bosna Hersek Mahkemesi ve Bosna Hersek Araştırma ve Koruma Ajansı’nın (SIPA) RS entitesindeki faaliyetlerini yasaklamış, Bosna Hersek Anayasa Mahkemesi ise söz konusu kararları iptal etmiştir.
Ayrılıkçı Açıklamalar
Dodik, NSRS’de yeni bir anayasanın görüşüleceğini belirtmiş, bu yeni düzenlemede “RS’nin kendi kaderini tayin etme hakkı” ve “RS Ordusu kurulması” gibi “ayrılıkçı” maddelerin yer alacağı ifade edilmiştir. Bosna Hersek Savcılığı ise “anayasal düzeni tehdit etmek” suçlamasıyla Dodik, NSRS Başkanı Nenad Stevandic ve RS Başbakanı Radovan Viskovic hakkında gözaltı kararı vermiştir. Gözaltı kararına uymayan bu isimler için yurt içinde yakalama emri çıkarılmıştır. Bosna Hersek Mahkemesi, Dodik için uluslararası yakalama emri çıkarılması amacıyla Interpol’e başvurmuş, ancak olumlu bir yanıt alamamıştır.