Mehmet Hanifi GÜLEL: Antep Fıstığında Fiyat Artışları
Son dönemde Antep fıstığının fiyatlarında ortalama yüzde 20’lik bir artış gözlemleniyor. Özellikle birinci kalite iç fıstığın kilogram fiyatı sezon başında 950 liradan, 1350 liraya kadar yükselmiş durumda. Doğal kabuklu baklavalık fıstığın fiyatı ise 250 – 320 lira aralığından 500 liraya kadar çıkmış durumda.
Nizip Fıstıkçılar Kooperatifi Başkanı Ahmet Polat, bu fiyat artışının nedenleri arasında ihracattan gelen talebin yanı sıra Dubai çikolatasına olan ilginin fıstık fiyatlarına son 20 günde önemli bir etki yaptığını belirtti. Polat, ekim ayının başında 352 liradan yapılan alımların, ay sonuna gelindiğinde 367 TL’ye yükseldiğini ifade etti. “Fakat bu ürünlerin yüzde 30’u yüzde 40’ı kızarıktı. Ekim ayının 30’unda 420 TL’den, 6’sında 445 TL’den ve 25’inde 470 liradan alım yaptım. Şu anda fıstık fiyatları kalitesine göre 480 ile 500 lira arasında işlem görüyor” dedi.
Baklavalık İç Fıstık Fiyatları
Baklavalık iç fıstık fiyatı sezondan bu yana 400 lira zamlandı. Fiyat artışının kısmen piyasada arzın azalmasından kaynaklandığını dile getiren Polat, üreticilerin ürünlerini satmak için araba, traktör, arazi veya çocuklarını evlendirmek gibi zorunluluklarla piyasaya arzda bulunduklarını belirtti. Aksi takdirde, üreticilerin piyasaya fıstığı sunmadığını vurguladı. “Piyasada talep de olunca fiyat yükseliyor. Baklavalık fıstık, hasat başında bin lira ile bin 40 lira arasında satılıyordu. Ağustos’un 23’ünde boz iç fıstık satışı 940 liraydı. Ekim ayının 2’sinde 1100 lira, 25 Ekim’de yine 1100 liradan ürün sattım. Kasım ayının 11’inde 1220 lira, şu anda ise iç satış 1350 lira seviyesinde bulunuyor. Sezondan bu yana toplamda 410 lira zam yapılmış durumda” diye konuştu.
Dubai Çikolatasına Artan İlgi
Ağustos ayının sonunda baklavalık iç fıstığın fiyatı 1000 lira seviyesindeyken, şu an bu ürünün satışları 1350 lira seviyesine ulaştı. Önceden birinci kalite ürünleri satmakta zorluk çekmediklerini belirten Polat, “Ancak, satmakta zorlandığımız ürünler, helva fabrikalarının kullandığı meverdi denilen daha düşük kaliteli ürünlerdi. Diğer ürünlerde bir sıkıntı yoktu. Önceki yıllarda çevremizden yüzde 20-10 kırmızı ürün alıyorduk, ancak bu yıl fıstığın içerisinde en kaliteli ürünlerin yüzde 20 civarında kızarıklık gösterdiğini, bunun yanı sıra yüzde 40 ile yüzde 60 arasında kızarıklık gösteren ürünleri de almaya başladığımızı ifade etti. Bu durum, işleme sırasında kızarıklık oranının artmasına neden oldu. Bu yıl, Dubai çikolatasından gelen talep ile birlikte ikinci kalite ürünlere olan talep de arttı. Bu durum, birinci kalite ürünlerin fiyatlarını da yukarıya doğru itmeye başladı. Şu anda birinci kalite ürünün kilogram fiyatı 1350 lira, meverdi satışımız ise 1050 lira. Normalde o kızarmış fıstığın fiyatı 800 lira civarında olmalıydı, ancak Dubai çikolatası fiyatları arttırdı” şeklinde konuştu.
Ülker’in Alımları ve Piyasa Durumu
Ülker, Dubai çikolatası için 50 ton ürün aldı. Polat, Ülker’in piyasaya girdiğini ve yakın zamanda kilosu 1150 liradan yaklaşık 50 ton ürün alımında bulunduğunu belirterek, bunun piyasaya ivme kazandırdığını söyledi. Ayrıca, aralık ayında iç piyasada çalıştıkları firmaların mal alımını durdurduğunu da ekleyen Polat, “10 gün sonra son siparişlerin gönderilmesinin ardından firmalar envanter sayımına girecek. Bu durum, piyasada önümüzdeki hafta bir sıkışıklığa yol açacak gibi görünüyor. Bu sıkışıklık nedeniyle fiyatların 10 ile 15 lira geri gelebileceğini düşünüyorum. Ancak, bundan sonra büyük bir fiyat artışı beklemiyorum” açıklamasında bulundu.